ศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ
ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
Bangsai Arts and Crafts Centre of H.M. Queen Sirikit of Thailand

แผนกช่างเป่าแก้ว ฝ่ายฝึกอบรม
The Glass sculpture Section

ประวัติความเป็นมา
ประวัติความเป็นมาของแก้ว เริ่มตั้งแต่แก้วธรรมชาติซึ้งเกิดจากภูเขาไฟระเบิดของเหลว ที่เรียกว่า ลาวา ก็จะไหลออกมา ลาวานี้มีอุณหภูมิสูงมากเมื่อผ่าน หินทรายและแร่ธาตุต่างๆ จะสามารถ หลอมแร่ธาตุและ หินทรายเข้าด้วยกันเป็นของเหลวเมื่อของเหลวเย็นลงจะกลายเป็นของแข็ง ที่มีสีสันและ โปร่งแสง ของแข็งเหล่านี้ ก็คือแก้วที่เกิดขึ้นตามธรรมชาตินั่นเอง เรื่องของแก้วตั้งแต่โบราณนั้นชนชาติอียิปต์เป็น ชาติแรก ที่ทำแก้วขึ้นใช้เมื่อ๔,๐๐๐ ปีก่อนคริสตกาล แก้วที่ทำขึ้นเป็นแก้วใส และ มีสีสันต่างๆ เช่น ลูกปัดสี
(glass bead) ภาชนะแก้วที่ถูกค้นพบ ในประเทศอียิปต์และซีเรียในยุคประวัติศาสตร์สมัยกลาง (middle ages)ชาวเวนิชได้ใช้เวลานับศตวรรษ ในการพัฒนาการทำแก้วให้มีสีสันเป็นเครื่องตกแต่ง ประดับประดา จนเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ปัจจุบันนักเคมีสามารถประดิษฐ์แก้วต่าง ชนิดด้วยความรู้ ความชำนาญและ
ทั้งสามารถประดิษฐ์แก้วที่มีส่วนประกอบชนิดต่างๆเช่นแก้วตะกั่ว (Leadglass) แก้วโซดา (Sodaglass) แก้วเงิน (silver glass)แก้วทนไฟ (borosilicate glass) ฯลฯ เพื่อใช้ในการค้าด้านวิทยาศาสตร์และ อุตสาหกรรม ประเทศไทยเรา ปัจจุบันได้มีโรงงานแก้วใหญ่ๆอยู่หลายโรง เช่น โรงงานแก้วบางนา โรงงานแก้ว อาซาฮี บริษัทโอเซียนกลาส โรงงานแก้ว บี จีไอ ฯลฯ การประดิษฐ์เป็นรูปทรงต่างๆ ส่วนมาก
จะประดิษฐ์จากแก้วที่หลอมเหลวในเบ้าโดยใช้ท่อเหล็กกลวงยาวประมาณ ๑.๕ เมตร จุ่มลงไปในแก้ว ที่หลอม เหลวแล้วนำมาประดิษฐ์เป็นรูปทรงต่างๆ ตามความต้องการ ของช่างเป่าแก้ว
ปัจจุบันมีนักประดิษฐ์สามารถหลอม แก้วให้เป็นแท่งแก้วตันใสและมีสีต่างๆเพื่อนำมาหลอมเหลวกับตะเกียง เป่าแก้วแล้วประดิษฐ์เป็นรูปทรงต่างๆตามความต้องการแต่ เป็นสิ่งประดิษฐ์ชิ้นเล็กๆไม่ใหญ่โตนัก ในคณะ วิทยาศาสตร์ ภาควิชาเคมีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยการสนับสนุนจาก ศาสดาจารย์ ดร. แถบ นีละนิธิ ให้มีการเป่าแก้วในงานแสดงทางคณะวิทยาศาสตร์ ของ สมาคมวิทยาศาสตร์ เป็นประจำทุกปี ทำให้มีการ เผยแพร่ศิลปะ ทางด้านนี้กระจายออก ไปพอสมควร ปัจจุบันได้มีการสอนทางด้านแก้วศิลป์ และการสร้าง เครื่องมือทางด้านวิทยาศาสตร์ ตามสถาบันมหาวิทยาลัยต่างๆ เกือบจะเรียกได้ว่าทั่วประเทศไทยรวมทั้ง
ช่างเป่าแก้วศิลป์ ที่เพิ่มขึ้นอีกมาก
แผนกช่างเป่าแก้ว ของศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อเดือน พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๒๙ โดยมีนายชู วิยกาญจน์ เป็นอาจารย์ผู้สอนและดูแลรับผิดชอบ ด้วยความอนุเคราะห์ของ สมาคมซอนต้า เป็นผู้ให้ทุน ครั้งแรกในด้านครุภัณฑ์เครื่องมือ และวัสดุเครื่องแก้วในการฝึกอบรม

หลักสูตรการฝึกอบรม

ระดับประกาศนียบัตรศิลปาชีพขั้นต้น
ระดับประกาศนียบัตรศิลปาชีพขั้นปลาย
๑.ความรู้ทั่วไป, การจับแก้ว, การหมุนแก้ว, การบิดแก้ว
๑. การฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปงู
๒.การเชื่อมแก้วให้เป็นเส้นตรง, การเชื่อมแก้วเป็นรูปตัว T และรูปตัว L
๒.การฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปไก่
๓. ฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปกลม
๓. ฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปสุนัข
๔. ฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปแบน
๔. ฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปปลาชนิดต่าง ๆ
๕. ฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปสัตว์ต่าง ๆ
๕. ฝึกปฏิบัติเป่าแก้วเป็นรูปต้นไม้และรูปดอกไม้ต่าง ๆ
๖. การฝึกทบทวนตามที่ได้เรียนมา
๖. การทำผลงานตามจินตนาการของตนเอง

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ แผนกช่างเป่าแก้ว