ศูนย์ศิลปาชีพ
บางไทรฯ
ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
Bangsai Arts and Crafts Centre of H.M. Queen Sirikit of Thailand
แผนกช่างศิลปประดิษฐ์
ฝ่ายฝึกอบรม
The Decorative arts Section
ประวัติความเป็นมา
เมื่อ สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี พระเจ้าอรุณมหาราช หรือ อีกพระนามหนึ่งว่า
พระร่วง มีพระมเหสี พระนามว่าท้าวศรีจุฬาลักษณ์ หรือเรียกอีกพระนามหนึ่งว่า
นางนพมาศ ในพระราชนิพนธ์เรื่อง พระราช พิธีสิบสองเดือน มีความตอนหนึ่งได้กล่าวถึงท้าวศรีจุฬาลักษณ์
ได้เป็นผู้ประดิษฐ์โคมลอย ซึ่งประกอบขึ้น ด้วย ดอกไม้นานาชนิด ที่มีกลิ่นหอมสีสวยกับเลือกเฉพาะผลไม้บางชนิดนำมาแกะสลักเป็นลวดลาย
ใช้ ประกอบตกแต่งเข้ากับดอกไม้ได้อย่างงดงามวิจิตรตระการ โคมที่กล่าวจัดทำขึ้นเฉพาะวันเพ็ญกลาง
เดือน สิบสองของทุกปี เพื่อใช้ลอยลงตามลำน้ำ เป็นการกราบขอขมาต่อพระแม่คงคา และเพื่อเป็นพุทธบูชา
แด่ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ยังฝั่งฟากนทีกลางมหาสมุทร
ครั้นต่อมาราวปลายพุทธศตวรรษที่ 23 สมัยกรุงศรีอยุธยา ตามวัดวาอารามทั้งหลาย
เมื่อพุทธศาสนิกชน จะทำบุญบำเพ็ญกุศล ต่างจัดทำ ประดิษฐ์ ออกแบบ นำดอกไม้ ใบไม้มาร้อยกรอง
ตกแต่งประดับทำเป็น ประทีปโคมไฟ ทำพวงแขวง เฟื่อง พวงอุบะ เพื่อใช้ตกแต่งเป็นพุทธบูชาตามโบสถ์
วิหาร
สมัยกรุงรัตนโกสินทร์สืบทอดประเพณีวัฒนธรรมกรุงศรีอยุธยา ผสมผสานคู่กับสถาปัตยกรรม
ประติมา กรรม (รูปปั้นแกะสลัก) ลายปูนปั้นตามวัดวาอารามต่างๆ สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระองค์ทรงให้การสนับสนุน แก่พระมเหสีเทวีทุกพระองค์ ตลอดจนเจ้านายฝ่ายในให้อบรมการจัดดอกไม้
ออกแบบตกแต่งภายในพระตำหนัก สถานที่สำคัญที่ใช้เสด็จออกรับแขกบ้านแขกเมือง และสำหรับการ
ประกอบราชพิธี พระเจ้าบรมวงค์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริตกุลินี จัดได้ว่าพระองค์เป็นผู้ทรงริเริ่ม
คิด ประดิษฐ์ทำเครื่องทองน้อย และพานพุ่มที่สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบันนี้
แผนกช่างศิลปประดิษฐ์ ศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.2534 ซึ่งมีอาจารย์โสภาพรรณ
อมตะเดชะ จากสถาบันราชภัฎสวนดุสิต , อาจารย์ประไพศรี จารุจินดา , อาจารย์สุดา
เหมาะเจาะ จาก โรงเรียนวัดรวก , อาจารย์กัลยา สุศิลปะรัตน์ จากโรงเรียนวัดบางนาใน
สังกัดกรุงเทพมหานคร เป็นอาจารย์ ผู้ฝึกสอน
หลักสูตรการฝึกอบรม
1. หลักสูตรขั้นต้น
งานธูป 7 สี
งานใบตอง
การเลือกใช้วัสดุธรรมชาติ วัสดุที่เหลือใช้
งานดอกไม้แบบไทย
งานแกะสลักผัก
งานเครื่องแขวนจากดอกไม้สด
การทำน้ำอบไทย
การทำบุหงาแห้ง-สด
การพับผ้าเช็ดหน้าเป็นรูปสัตว์ต่างๆ
การประดิษฐ์พานพุ่มด้วยริบบิ้นเงิน ริบบิ้นทอง
งานใบตอง
งานมาลัย
งานแกะสลักสบู่
งานเครื่องแขวนด้วยวัสดุอื่นๆ
ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ แผนกช่างศิลปประดิษฐ์
