ประวัติความเป็นมาศูนย์ศิลปาชีพบางไทร

พระราชกรณียกิจที่สำคัญอย่างหนึ่งของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ คือ การเสด็จพระราชดำเนินตาม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไปทรงเยี่ยมราษฎรในทุกแห่งหนทั่วทุกภาคของประเทศไทยพระราชกรณียกิจนี้ได้ทรงปฏิบัติ ติดต่อกันมานานนับเป็นระยะเวลาหลายสิบปีแล้ว จึงทำให้ทรงเห็นสภาพความเป็นอยู่ที่แท้จริงของราษฎรว่ามีความทุกข์สุข อย่างไรที่ทรงเป็นห่วงมากก็คือความยากจนของราษฎรจึงทรงมีพระราชประสงค์จะจัดหาอาชีพให้ราษฎรทำเพื่อเพิ่มพูน รายได้ให้ เพียงพอ แก่การยังชีพ ในภาวะปัจจุบันสมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถทรงสนพระทัยในงานฝีมือพื้นบ้าน หรือศิลปกรรม พื้นบ้าน ที่จัดทำขึ้นโดยใช้วัสดุในท้องถิ่นมากพระองค์จึงส่งเสริมนเรื่องนี้โดยการจัดให้มีครูออกไปฝึกสอน ราษฎรเป็นการ ช่วยปรับปรุงคุณภาพ ของงานให้ดียิ่งขึ้น เมื่อราษฎรมีความชำนาญแล้วผลงานที่ผลิตออกมา  ก็จะทรงรับซื้อไว้ด้วยพระราชทรัพย์ ส่วนพระองค์ ซึ่งงานนี้ต่อมาได้ขยายออกเป็น มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนาง เจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถเมื่อวันที่ 21กรกฏาคม2519  และได้ทรงจัดตั้ง โรงฝึกอบรมศิลปาชี ขึ้นแห่งแรกที่พระตำหนัก สวนจิตรลดาในวันฉัตรมงคลปี 2523สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯให้นายธานินทร์  กรัยวิเชียรองประธานกรรมการมูลนิธ ิส่งเสริมศิลปาชีพฯ สรรหาที่ดินที่ใกล้เคียง กับพระราชวังบางปะอินเพื่อจัดตั้ง ศูนย์ศิลปาชีพ อีกแห่งหนึ่งนายธานินทร์   กรัยวิเชียรจัดหาที่ดินได้  2 แปลงเป็นที่ดินของสำนักงาน ทรัพย์สินส่วน พระมหากษัตริย์ที่พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวได้ทรงกรุณา โปรดเกล้าฯ พระราชทาน ให้รัฐบาลจัดการปฏิรูปที่ดิน เพื่อให้ราษฎรผู้ยากไร้ได้มีที่อยู่และทำมาหากินตามอัตภาพ แปลงหนึ่ง อยู่ที่อำเภอบ้านนาจังหวัดนครนายก อีกแปลงหนึ่ง อยู่ที่อำเภอบางไทรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ล้นเกล้าฯทั้งสองพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไป ทอดพระเนตรที่ดินแปลง ที่อยู่ที่อำเภอบางไทรด้วยพระองค์เอง ซึ่งที่ดินแปลงนี้มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ  750 ไร่เศษ และทรงมีพระบรมราชวินิจฉัยว่า สมควรจะสร้างศูนย์ศิลปาชีพ ณ ที่นี้

วันที่ 3  มิถุนายน 2523  รัฐบาลได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินแปลงนี้แด่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 4 รอบและรัฐบาลยังได้มีมติให้หน่วยราชการต่าง ๆ สนับสนุน โครงการ ของศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯซึ่งสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงจัดตั้งขึ้นโดยมอบหมายให้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยสำนักงาน การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเป็นผู้รับผิดชอบในด้านการรักษาความสงบเรียบร้อย และประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ ในการจัดฝึกอบรมศิลปาชีพเรื่อยมา และมีการซื้อที่ดิน เพิ่มเติมอีก  200 ไร่เศษรวมเป็นเนื้อที่ของศูนย์ฯ ทั้งหมดเกือบ 1,000 ไร่ในปัจจุบัน                    สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถทรงเสด็จพระราชดำเนินเปิดศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 7  ธันวาคม  2527

พระราชเสาวนีย์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ "ข้าพเจ้านั้นภูมิใจเสมอว่า คนไทยมีสายเลือดของช่างฝีมืออยู่ทุกคนไม่ว่าจะเป็นชาวนาชาวไร่  หรืออาชีพใด อยู่สารทิศใดคนไทยมีความละเอียดอ่อน และฉับไวต่อการรับศิลปะทุกชนิด ขอเพียงแต่ให้เขามีโอกาศได้ เรียนรู้และฝึกฝนเขาก็จะแสดงความสามารถออกมาให้เห็นได้ "